GBS-infectie
GBS-infectie
In deze aflevering praten we met Shirit en thomas over de geboorte van hun dochter Milou
Luister hoe ze weer een vroeggeboorte verwachten, het toch wel erg lang wachten blijkt, ze zelfs nog een hittegolfje meepakken, Shirit Thomas vanuit bad even wakker belt, een bloedneus ook weer in het script zit, Shirit lekker ongastvrij naar haar schoonouders is, ze wéér in Ierland bevallen, de vliezen niet breken maar ontploffen, het buikbeest weer wakker wordt en Shirit wordt gevraagd hoe ze zelf vindt dat het gaat…
Hierna duiken we met hen het verhaal dieper in en reflecteren we op hoe de zwangerschap gekleurd is door de eerdere geboorte, hoe zwangerschapsdiabetes en GBS-infectie alles op scherp zetten, hoe de eerste geboorte-ervaring ook helpt in zelfvertrouwen, hoe kleine opmerkingen of gebeurtenissen grote invloed kunnen hebben, hoe helend een goede geboorte-ervaring kan zijn en hoe fijn een kraamtijd is die je niet met tien-nul achterstand begint.
Mini Mini Masterclass – GBS infectie
GBS. CTG. HSG. Die medische wereld gaat altijd wel lekker op afkortingen. Die wereld gaat opeens voor je open als je zwanger bent. En zo kan het zijn dat er iets langskomt over de Groep B-streptokokken, wat we af korten tot GBS.
Groep B-streptokokken zijn bacteriën die bij ongeveer 20% van de zwangeren voorkomen. Ze leven meestal gewoon in je darmen of vagina, zonder dat je er iets van merkt. Je bent er niet ziek van, je hebt geen klachten, en vaak weet je niet eens dat je drager bent. Totdat er getest wordt. En daar wringt meteen de schoen. Want in Nederland testen we niet standaard op GBS. Dat roept vragen op. Want als het er is, en het kan soms ernstige gevolgen hebben voor een baby, waarom testen we dan niet gewoon iedereen?
Risicogestuurd handelen
Om dat te begrijpen moeten we even een stap terug. Dat je GBS bij je draagt, betekent namelijk niet automatisch dat je baby ziek wordt. Sterker nog: de overgrote meerderheid van de baby’s van GBS-positieve zwangeren wordt gewoon gezond geboren. Slechts een klein deel raakt geinfecteerd door die bacterie. En van die infecties is het grootste risico geconcentreerd rondom specifieke omstandigheden: een vroeggeboorte, langdurig gebroken vliezen, koorts tijdens de bevalling, of een eerdere baby die ziek is geworden door GBS.
Het Nederlandse beleid is daarom gebaseerd op risicogestuurd handelen. Geen “one size fits all”, maar kijken: wie heeft daadwerkelijk een verhoogd risico? In die situaties wordt wél preventief antibiotica gegeven tijdens de bevalling.
Momentopname en antibiotica
Een andere belangrijke reden om niet standaard te testen: een GBS-kweek is een momentopname. Je kunt bij 35 weken positief testen en bij de bevalling negatief zijn. Of andersom. De aanwezigheid van GBS wisselt. Dat maakt de voorspellende waarde van zo’n test beperkt.
En dan is er nog antibiotica. Antibiotica tijdens de bevalling heeft invloed op het microbioom van moeder én baby, kan bijwerkingen geven en draagt bij aan antibiotica-resistentie. In Nederland zijn we daarom terughoudend met het geven van antibiotica als de winst onzeker is. Dat betekent niet dat we GBS niet serieus nemen. Integendeel. Als er risicofactoren zijn, of als bekend is dat je GBS-positief bent én de omstandigheden daarom vragen, dan wordt er laagdrempelig antibiotica gestart tijdens de bevalling. Gericht, op het juiste moment. Wat we in de praktijk wel vaak zien, is dat een positieve GBS-uitslag — bijvoorbeeld uit een eerdere zwangerschap of een “toevallige” kweek — onrust veroorzaakt. Soms zelfs leidt tot het idee dat er iets mis is, of dat een ziekenhuisbevalling of inleiding noodzakelijk is. Terwijl dat lang niet altijd zo is.
Key-message
GBS-positief zijn is meestal een gegeven, geen diagnose. Het vraagt om nuance, context en klinisch denken. Ga het gesprek aan. Vraag waarom iets geadviseerd wordt. Vraag welke risico’s er écht zijn, en voor wie. Door al je vragen te stellen neem je regie. Shared decisionmaking zorgt voor teamgevoel en vertrouwen. En realiseer je dat het Nederlandse beleid niet is gebaseerd op gemak, maar op het afwegen van baten en risico’s — voor moeder én kind.